Wakker worden! IP-nummers raken op
Gepubliceerd op zaterdag 25 maart 2006
Over pakweg zeven jaar zijn alle unieke IP-nummers van de huidige versie van het Internet Protocol, IPv4, opgebruikt. Om dat te ondervangen is versie 6 van het IP-protocol op komst. Een Nederlandse Taskforce wil de beslissers in de ict-branche daarop nadrukkelijk opmerkzaam maken.
Door de enorme toename van het aantal pc’s, hardware en andere toepassingen en door het gigantisch gestegen internetgebruik in China en India, raakt de internationale gemeenschap snel door de voorraad IP-nummers heen.
Nieuwe nummers
Elke op internet aangesloten computer heeft een IP-nummer nodig om gegevens met de andere aangesloten computers uit te kunnen wisselen. Er moeten dus nummers bijkomen. Daarom wordt er al een tijd gewerkt aan de introductie van een nieuwe versie van het IP-protocol, IPv6.
IPv6 is ontwikkeld door de internationale Internet Engineering Taskforce (IETF), een grote, open internationale gemeenschap van netwerkontwerpers, -operators, -leveranciers en onderzoekers, die zich bezighoudt met de internetarchitectuur en de soepele werking van het internet.
Bij de invoering van IPv6 doemt er echter een levensgroot obstakel op aan de horizon op: apparatuur die werkt met de oudere versie zal moeten worden ingesteld op het nieuwe protocol.
Het Internet Protocol nummer (IP) is nu opgebouwd uit vier bytes (getallen tussen 0 en 255), hierdoor zijn combinaties mogelijk van 0.0.0.0 tot 255.255.255.255. Het aantal beschikbare IP-nummers is dus: 256 x 256 x 256 x 256 = 4.294.967.296. Ruim 4 miljard unieke adressen voor netwerkaansluitingen.
In 1981 is er door de internationale Internet Engineering Taskforce (IETF) afgesproken om hiervoor het Internet Protocol versie 4 (IPv4) te gebruiken.
Door inefficiëntie in de toewijzing is daarvan maar een kwart echt als IP-nummer te gebruiken.
De verwachting is dat in 2013 de IPv4 nummers zijn uitgegeven. De oplossing is door de IEFT gevonden in een nieuw IP-protocol, IPv6. Dit nieuwe protocol gebruikt een adres dat niet met 4 series getallen (bytes) werkt, maar met 16. Het aantal beschikbare combinaties zou volgens de internet standaardisatieorgaan dan voldoende zijn, het is een getal met bijna 40 cijfers. Om precies te zijn: 34.028.236.692.093.846. 346.337.460.743.176. 821.145.
IPv6 gebruikt dus een 128-bit (in plaats van 32-bit) schema, waardoor dit haast onbeperkt aantal adressen gebruikt kan worden.
Nu aan de slag
Erik Huizer is voorzitter van de Nederlandse taskforce die dit probleem in Nederland onder de aandacht brengt. Hij zegt dat er nog weinig tot geen bekendheid is over het opraken van de IPv4 nummers. Wel bij de techneuten en operators, maar bij beslissers nog niet. ‘Het is zorgwekkend dat met name beslissers bij de server providers zich nog helemaal niet bewust zijn van het probleem. Nu moet je bij vervanging van apparatuur juist al rekening houden met de omschakeling. We willen vermijden dat tegen de tijd dat de adressen echt opraken, iedereen dure investeringen moet doen. Nu kan er vervangen worden bij de afschrijving.’
Voorzitter Huizer weet wel waar deze afwachtende houding vandaan komt: ‘Nu al aanpassen levert niet gelijk een businessvoordeel op. Bij het upgraden naar IPv6 blijven applicaties gelijk. Je kunt er niet onmiddellijk allemaal toeters en bellen aan hangen. Het grootste voordeel is en blijft de adresruimte.’
Bezitters van thuispc’s hoeven niets te vrezen, IPv6 is in het veelgebruikte Windows XP al ingebouwd (niet geïnstalleerd) en in de opvolger daarvan, Vista, is het standaard geïnstalleerd. Wel zullen modems aan het nieuwe protocol moeten worden aangepast. IPv6 communiceert probleemloos met IPv4, andersom levert dat problemen op.
Taskforce
De Nederlandse taskforce is opgericht door ECP.nl, in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken. Het ECP is een onafhankelijk platform dat het gebruik van ICT toepassingen wil stimuleren. In de taskforce zitten onder andere enkele internetproviders, diverse ministeries, onderzoek- en researchcentra, netwerkaanbieders en adviesbureaus. Huizer: ‘De taskforce is opgericht om de invoering van IPv6 te bevorderen en te begeleiden. Op dit moment zijn we vooral bezig om de invoering te bevorderen. Het is belangrijk om awareness te creëren en dat het gaat leven.’
De doelen van de taskforce zijn het creëren van bewustwording over nut en noodzaak van IPv6, kennis uitwisselen over toepassingen en men wil afstemming bereiken over de invoering.
Dynamisch IP
Een ander probleem dat wordt genoemd bij IPv6 is dat het dynamische IP-nummer zoals dat nu in gebruik is, verdwijnt. Abonnees kunnen met IPv4 per internetsessie een andere IP-nummer krijgen toegekend. Bij IPv6 krijgt ieder apparaat een uniek nummer. Het bellen met VoIP zal hierdoor eenvoudiger worden, maar als elke computer een eigen nummer heeft, vervalt de anonimiteit. Huizer: ‘Die anonimiteit is nu natuurlijk ook beperkt. Als de regering nu het adres van een anonieme internetter te pakken wil krijgen, kan ze die via de provider achterhalen. Bovendien zit er in het nieuwe internetprotocol wel een optie voor dynamische adressen.’
Workshop
In Utrecht is op 28 maart een workshop voor technici over de overgang naar IPv6. Op deze dag zal onder ander internetexpert Iljitsch van Beijum ingaan op wat het probleem met IPv4 is en over de noodzaak van de overschakeling naar IPv6.