Likes: 
Voor urls in dit bericht :
http://www.netkwesties.nl/editie110/artikel3.html
'Bewaren bezoekdata van websites is onmogelijk'
Behalve ongewenst acht Xs4all het opslaan van verkeersgegevens van abonnees
aan websites ook domweg onmogelijk. Tijdens een discussie van Xs4all en het
Ivir ontbrak Justitie node voor een weerwoord.
Brussel wil, gesteund door Justitie in Den Haag,
dat internetaanbieders van hun abonnees vastleggen met wie ze wanneer e-mail
uitwisselen en welke webpagina's ze bezoeken. Verzet zwelt aan en Xs4all
steunt die lobby, onder meer gisteren met een workshop 'Bewaarplicht
Verkeersgegevens', gehouden samen met het Ivir in Amsterdam.
Het verzet uit privacy-oogpunt is inmiddels bekend, dus verrassend was
vooral het verzet uit technisch oogpunt, uit de doeken gedaan door Simon
Hania, techniekchef van Xs4all. Hij stelde na berekeningen vast dat het
eventueel bij wet verplicht worden van het vergaren en bewaren van alle
bezochte internetadressen en webpagina's voor Justitie technisch nagenoeg
onuitvoerbaar is:
"Dat zou namelijk de natuurwetten ontstijgen. Aan webverkeer alleen al zou
Xs4all 650 volle dvd's per uur moeten opslaan en doorzoekbaar moeten maken.
Omgerekend is dat 5,4 miljard bits per uur. En bij grotere providers als
HetNet en Planet Internet is dat minstens 2,5 keer meer dan dat."
Dit zou een investering van vele miljoenen euro's in nieuwe systemen
betekenen voor Xs4all en tientallen miljoenen voor de hele bedrijfstak. Dat
is niet haalbaar zonder dat de prijzen van internettoegang flink omhoog
zullen gaan, wat weer indruist tegen de economische wens van Brussel en Den
Haag om iedereen aan (breedband) internet te krijgen. Geen wonder dat
Economische Zaken met zusterdepartementen in Europa onderzoek wil doen naar
de effectiviteit van de verplichte data-opslag.
Meningen in Brussel
Recent al hielden de Directoraten Generaal Justitie en Informatiesamenleving
van de Europese Commissie in Brussel een consultatieronde over de opslag van
verkeersgegevens. Deze volgde op een voorstel (pdf) van Groot-Brittannië,
Ierland, Frankrijk en Zweden van eind april 2004 om een algemene
bewaarplicht in te stellen voor telecom- en internetproviders. Zij moeten
voor de duur van 12 tot 36 maanden verkeersgegevens van alle klanten bewaren
maar ook, zoals blijkt uit een document van de Nederlandse overheid
"abonneegegevens en daaraan gerelateerde gebruikersgegevens". EU-lidstaten
willen wetgeving op dit punt harmoniseren met als doel "het voorkomen,
onderzoeken, opsporen en vervolgen van strafbare feiten, daaronder begrepen
terrorisme".
Vooral lobbyisten van de telecom- en internetsector kwamen hun zegje doen
voor de Commissie, benevens maatschappelijke organisaties en enkele
nationale toezichthouders. Uit Nederland kwamen Bits of Freedom en het
College Bescherming Persoonsgegevens (CBP).
De bezwaren van providers zijn behalve principieel, financieel en technisch
ook juridisch van aard. Ze vinden het voorstel bepaald onduidelijk en dus
een basis voor willekeur. Met de uitvoering is hoegenaamd geen rekening
gehouden. Zo kunnen internetaanbieders enkel zien wie wanneer inlogt en van
en naar welke IP-adressen iemand surft.
Het CBP zette zijn standpunt uiteen in een brief aan de Commissie en spreekt
zijn zorgen uit. Zo blijkt uit de zes pagina's tellende brief die in handen
is van Netkwesties. Het grootste gevaar van de harmoniserende richtlijn is
een bedreiging van de mensenrechten. Zoals het College ook al voor het
Cybercrime-verdrag stelde: "Een algemene surveillanceplicht die bestaat uit
het routineus opslaan van verkeersgegevens zou een foutieve inbreuk
betekenen van de fundamentele mensenrechten, zoals geformuleerd in Artikel 8
van het Europees Verdrag voor de Mensenrechten."
"Het College is tegen een algemene bewaarverplichting. Een periode langer
dan 1 jaar is disproportioneel", aldus Bernard Hulsman van het CBP in
aanvulling daarop tijdens de Amsterdamse workshop.
Aanslag Madrid
Tegenstanders beschikken over steeds meer feiten. Zo kwam er recent dankzij
speurwerk van BoF al een een rapport vrij van de politie Rotterdam-Rijnmond
waarin is gesteld dat er alternatieven zijn voor een algemene vergaar- en
bewaarplicht van data, waaronder meer aftappen van verdachten.
BoF bracht gisteren bij monde van Sjoera Nas een tweede belangrijke ervaring
over het voetlicht: "Telefonica, als grootste aanbieder van vaste en mobiele
telefonie en internet in Spanje, kreeg na de terroristische aanslag in
Madrid in maart 2004 geen verzoeken om verkeersgegevens ouder dan 3 maanden.
En dat terwijl Spanje met de ETA een geschiedenis heeft van het bestrijden
van terrorisme."
De vraag is of, net als in de Verenigde Staten, het zaaien van flinke angst
volstaat om zonder bewijsvoering voor het nut de zware wet voor opslag
ingevoerd te krijgen.
Grote afwezige
Vertegenwoordigers van het ministerie van Justitie waren in Den Haag
gebleven, zodat een antwoord op de vragen naar de noodzaak en het effect van
de bewaarplicht achterwege bleef. Niemand stond op om de noodzaak tot
verdediging van onze vrijheden met verder gaande middelen te ondersteunen,
zodat de bijeenkomst noodgedwongen eenzijdig bleef. Ook dagvoorzitter Remy
Chavannes, advocaat bij bureau Stibbe, slaagde er niet in de rol van de
advocaat van de duivel te spelen.
Dus doemde uit de bijdragen van de sprekers het spookbeeld op van grenzeloos
en doelloos privacy schendende opsporingsdiensten, met burgers als
slachtoffer. CBP's Hulsman rhetorisch: "Moeten burgers informant worden voor
overheid en politie? Het lijkt er op dat Justitie privacy begint te zien als
schuilplaats van al het kwaad. Achter de schermen verzetten we ons daar
hevig tegen. Het is ons te doen om de optelsom van de bevoegdheden. Wat
ontbreekt er aan alle middelen die Justitie nu al heeft?" Verder signaleert
het CBP een neiging tot het verzamelen van nog meer gegevens.
In de praktijk gaat er nu al het nodige mis volgens Hulsman: "Als de
overheid gegevens van iemand opvraagt moeten de betrokkenen daarover
achteraf worden geïnformeerd. Dat gebeurt nagenoeg nooit. Daar gaan we sterk
op inzetten."
Dat speelt straks nog sterker. Immers, er ligt momenteel een Haags
wetsvoorstel om veel meer gegevens te vorderen. Hiertegen verzet zich
Bert-Jaap Koops van het Centrum voor Recht, Bestuur en Informatisering in
Tilburg. In het Europese voorstel voor verkeersgegevens steekt hem het meest
het feit dat gegevens van niet-verdachten mogen worden opgevraagd. Ook de
technische definitie van het voorstel is verre van duidelijk. Hij stelt dat
telecomindustrie, waar verkeersgegevens eenvoudig vast te leggen zijn vanuit
bijvoorbeeld factuurdata, onterecht over één kam wordt geschoren met de
internetbranche. "En daarbij rijst de vraag of een internetadres, URL, ook
opgeslagen moet worden. In de zin van de telecomwet luidt het antwoord
daarop 'ja'. Een internetadres is een nummer in die zin. Maar in de
toelichting wordt niet expliciet over internetadressen gesproken, wel over
IP-adressen en telefoonnummers. Je kunt je afvragen of URL's niet expliciet
opgenomen hadden moeten worden in het besluit om ze verplicht op te moeten
laten slaan."
Koops vreest voor een "...verstrafrechtelijking van de maatschappij. Ik ken
geen andere bewaarplicht voor strafrechtelijke doeleinden dan die voor
telecombedrijven en internetproviders."
Een aanwezige uit de zaal reageerde: "De Telecomwet schiep een precedent. Nu
is het telefonie en internet straks zijn het de kredietkaarten en de kassa's
waarvan men de opslag en opvraagbaarheid verplicht. Het is een plaag die
beperkt gehouden moet worden." Dagvoorzitter Chavannes vond dat ook: "Het
lijkt alsof er een beest wordt gemaakt, niet om op terroristen te jagen maar
voor veel andere, algemenere doelen."
Parlement aan de zijlijn
De invloed van het Europees Parlement op de besluitvorming over dit
onderwerp is nagenoeg nihil. Het Parlement heeft enkel een adviserende rol
aangezien het gaat om besluitvorming in de zogeheten Derde Pijler.
Beslissingen worden genomen met eenparigheid van stemmen. Enkel Griekenland
en Duitsland lijken nog tegen te zijn. Nederland draaide zijn mening om naar
een 'ja'-stem en die weegt zwaarder dan ooit gezien het Nederlandse
EU-voorzitterschap in dit tweede halfjaar van 2004.
Het Nederlandse parlement heeft echter de mogelijkheid om zijn ministers een
negatieve stem op te leggen. Eind oktober 2004 komen volksvertegenwoordigers
bijeen met de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken om Nederlands
positie te bespreken.
Marijke Vos, volksvertegenwoordiger voor Groen Links, toonde zich tijdens de
Xs4all/Ivir-workshop evenwel niet optimistisch: "Ik vrees dat je het op
principiële argumenten niet kunt winnen in de politiek. We zullen het dus
moeten spelen op de technische onuitvoerbaarheid, onhaalbaarheid en de hoge
kosten maar daarbij niet vergeten de principiële kant te benadrukken..."
Zie ook
* Samenvatting van de consultatieronde voor de Europese Commissie (Edri.org)
* Ivir-dossier verkeersgegevens
* Regels voor internet: nieuwe bezems? (Netkwesties, september 2004)
* Onderzoek Justitie naar opslag verkeersgegevens (Netkwesties, oktober
2002)
Voor urls in dit bericht :
http://www.netkwesties.nl/editie110/artikel3.html
Quote
)
)
