Verkiezingen '07: Bellen en internetten te duur?
Liberalisering en de digitale kloof

Welke stappen moet de overheid nemen om de liberalisering van de
telecommarkt te verzekeren, zowel wat betreft mobiele telefonie als
internet? En hoe moet de regering omgaan met de digitale kloof - als
die er al is - bij burgers én bedrijven?

Liberalisering

Studies van consumentenorganisaties en onderzoeksbureaus zijn unisono:
breedbandinternet in België is duur. Dat bleek deze maand nog maar
eens uit een onderzoek van Test-Aankoop naar de internettarieven in
acht Europese landen. Steevast kwam België als een van de duurste
internetlanden uit de bus. In vergelijking met buurland Frankrijk zijn
de internettarieven in ons land 88 tot 118 procent duurder, zonder dat
daar meer kwaliteit tegenover staat.

Ook de tarieven voor mobiele telefonie scoren niet veel beter. Eind
2005 concludeerden onderzoekers van Merill Lynch Telecoms Research dat
Belgische mobiele operators bij de duurste ter wereld behoren. Ondanks
de dalingen van de terminatietarieven (onder druk van regulator BIPT)
en recent nog de roaming-tarieven (op initiatief van de EU), blijft
mobiel bellen in België relatief duur.

De liberalisering van de Belgische telecommarkt lijkt dus weinig zoden
aan de dijk te zetten. Moet waakhond BIPT daadkrachtiger optreden, of
gaat de liberalisering nog niet ver genoeg?

Alle partijen zien een grote rol weggelegd voor het BIPT om de vrije
markt te laten spelen en prijzen zuidwaarts te drukken - al leggen ze
verschillende accenten. Het meest optimistisch is de Open Vld. Dankzij
de wet op de elektronische communicatie zit het volgens de Open Vld
wel snor met het BIPT, met concurrentie en liberalisering.

De Open Vld pleit wel voor een nieuw strategisch en industrieel
partnership voor Belgacom, waarbij de overheid zich terugtrekt als
referentieaandeelhouder en zijn aandelen in de nationale operator
afbouwt. Ook het Vlaams Belang vraagt dat de overheid haar "politiek-
ambtelijke" vermenging in grote marktspelers afbouwt.

Een ander geluid horen we bij de CD&V. Die vraagt een betere
financiering en organisatie van het BIPT en vraagt de stopzetting van
het systematisch afromen van het budget van het BIPT ten voordele van
de Belgische staatskas met zo'n drie miljoen euro. Op termijn ziet de
CD&V een grotere rol weg gelegd voor een Europese operator.

Spirit vraagt dan weer meer inspraak van de verschillende deelstaten
in het beheer van het BIPT. Door de convergentie tussen telefonie,
televisie en internet moeten ook gemeenschappen bevoegd worden over
telecommunicatie.

Opvallend is de passieve houding van de sp.a. De socialistische partij
maakt zich wel zorgen om de internettarieven, maar laat het initiatief
aan anderen over. De partij wil wel steun geven aan voorstellen om de
kleinhandelsprijzen te reguleren, maar laat het voor de rest over aan
onafhankelijke, sectorspecifieke regulators als het BIPT, Europa of
tussenkomsten van de overheid op Europees niveau.

Groen! noemt de verlaging van de terminatie- en roamingtarieven een
stap in de goede richting. Maar dan moeten de consumenten ook weten
wie de goedkoopste prijs levert. De groenen pleiten dan ook voor een
online prijscalculator, die het voordeligste telefoon- en
internettarief berekent.


Digitale kloof

Bijna de helft van de Belgen heeft thuis geen computer, 2,6 miljoen
Belgen zijn nog nooit op het internet geweest. België liep lange tijd
voorop in de penetratie van breedbandinternet, maar de laatste jaren
zakt ons land steeds verder weg in rangschikkingen over
computergebruik en internetpenetratie.

In april 2006 lanceerde de overheid met veel tromgeroffel de Internet
voor Iedereen-pakketten, met als doel de digitale kloof in België te
dichten met een combinatie van goedkope pc of laptop, een
internetabonnement, software en een opleiding. Al was goedkoop
relatief: een laptopcombinatie kostte nog altijd 990 euro, een
desktopvariant 850 euro. Veel te duur voor de doelgroep, luidde de
kritiek, en ook de IT-industrie was niet onverdeeld gelukkig. De
Belgische organisatie van pc-verkopers BCD noemde het IVI-programma
zelfs een totale flop.

Ook de politieke partijen kijken in het gunstigste geval met gemengde
gevoelens terug op het IVI-project. De Lijst Dedecker is het hardst en
spreekt van een concurrentievervalsende campagne. Alleen de sp.a
blijft enthousiast het IVI-project steunen. Niet verwonderlijk: grote
bezieler van het project was sp.a-minister Peter Vanvelthoven. De
socialistische partij geeft wel toe dat de pc's buiten het bereik van
de laagste inkomens viel, maar voor hen was het project ook niet
bedoeld. Iedereen bij de sp.a is dus iedereen, behalve de armen.

Een populair voorstel is het recycleren en upgraden van pc's van
overheidsdiensten en die ter beschikking te stellen aan kansarmen.
Zowel sp.a, Groen! als CD&V heeft voorstellen in die zin. CD&V, sp.a
en Spirit vinden elkaar dan weer in een goedkoop sociaal
breedbandtarief, iets wat Europa nog niet toelaat. CD&V weet al
hoeveel het sociaal tarief mag kosten: 10 euro per maand.

Ook het idee van gratis openbare hotspots of internettoegang kan bij
veel partijen op bijval rekenen. Dat is onder meer het geval voor
Groen!, sp.a en Spirit. Spirit speelt zelfs met het idee van gratis
breedbandinternet thuis of op openbare plaatsen. CD&V ziet wel iets in
een eID met internettegoed, vergelijkbaar met een oplaadkaart voor de
gsm. De CD&V heeft nog een opvallend voorstel in petto: de partij
pleit voor een lagere belasting op pc's en internetmateriaal. Lagere
belastingen? Is dat niet het stokpaardje van de Open Vld?